تبلیغات
میثاق با ولایت - نگاه ژئوپلیتیک به روایات آخرالزمان (1)
نگاه ژئوپلیتیک به روایات آخرالزمان (1)


با بررسی روایات مستند پیرامون آخرالزمان به بیش از شش هزار روایت پیرامون مهدویت، آخرالزمان، ظهور، حوادث قبل از ظهور و... برخورد می‌نماییم. آنچه قابل تأمل می‌باشد علت صدور این روایات با این حجم می‌باشد. آیا این روایات تنها برای ایجاد امید به آینده صادر گردیده است؟ آیا این روایات صرفاً جهت پیش گویی و اطلاع از آینده صادر گردیده است؟
بی‌شک این تعداد از روایات با رویکردها و وجوه مختلف صرفاً برای چنین اهدافی صادر نگردیده ، بلکه با مطالعه برخی روایات که به « ممهدون » اشاره دارند یا روایاتی که به شرایط ظهور اشاره دارند، متوجه می‌شویم که باید به روایات صادره با رویکرد دیگری نگاه شود. در این تحلیل و پژوهش قصد داریم به سؤالات زیر پاسخ دهیم:







1ـ آیا روایات مستند شیعه می‌تواند به عنوان سند راهبردی جهت نهضت انتظار در دوره غیبت و آخرالزمان مورد استفاده قرار گیرد؟ 2ـ آیا شیعیان در نهضت زمینه‌ساز، در مناطق درگیر در آخرالزمان، می‌توانند با استفاده از روایات معتبر با فتنه‌های آخرالزمانی مقابله نمایند و زمینه ظهور حضرت حجت(ع) را فراهم سازند؟ 3ـ منطقه شام و لبنان به عنوان یکی از مناطق درگیر در آخرالزمان و ظهور چه نقشی در نهضت زمینه‌ساز ظهور دارد؟ 4ـ نهضت زمینه ساز ظهور در لبنان و شام، می‌تواند راهبردهای آخرالزمانی حرکت خود را از روایات استخراج نماید؟ 5 ـ جمهوری اسلامی ایران به عنوان اُم القُرای جهان اسلام و نهضت زمینه ساز در ارتباط با لبنان و نهضت مقاومت اسلامی و زمینه‌ساز ظهور، چه راهبردهایی را در سیاست خارجی خود می‌تواند اتخاذ نماید؟ 6 ـ آیا می‌توان راهبردهای نهضت زمینه ساز را از درون روایات استخراج نمود؟ لازمة آن داشتن چه رویکردی به روایات می‌باشد؟

1ـ رویکرد مختار ( استراتژیک ) و رویکردهای مختلف به روایات آخرالزمان.
 

لازمه زمینه‌سازی و ایجاد شرایط یک پدیده عظیم مانند ظهور، داشتن رویکرد استراتژیک در بررسی روایات می‌باشد. رویکرد استراتژیک به معنی استخراج مبانی و راهبرها از روایات جهت تحقق شرایط ظهور می‌باشد.
با این رویکرد می‌توان روایات را از منظرهای مختلف مورد بررسی قرار داد. ما در این قسمت به برخی رویکردها اشاره می‌نماییم.
روایات از یک منظر به دو بخش تقسیم میشوند:

الف ـ اخبار نشانه گذار :
 

اخبار نشانه‌گذار كه اغلب سیاق پیش‌گویی دارند روایاتی هستند كه برای نشانه‌گذاری مسیر حق و باطل صادر شده است.

ب ـ اخبار استرتژیك :
 

بخش قابل توجهی از این اخبار كاربری بالاتری دارند و آن استراتژی‌سازی است. استراتژی به این معنا كه همة امكانات، دارایی‌ها و استعدادها در مسیری خاص برای هدفی خاص مدیریت شود. منظور از استراتژی در اینجا این است كه با توجه به هدفی خاص كه از سوی خبر غیبی به دست آمده امكانات را بسیج نماییم. (1)
در حقیقت پدیده ظهور تمام جوانب جامعه بشری را مانند فرهنگ، سیاست، مدل زندگی، اقتصاد، تغذیه، تدابیر نظامی و..... در بر می‌گیرد و برای زمینه‌سازی ظهور نیز باید در تمام این حوزه‌ها بسترسازی را ایجاد نمود . در واقع نهضت زمینه‌ساز برای تمام شئون زندگی انسان باید از روایات، راهبرد آخرالزمانی استخراج نماید.لازمه این فرآیند داشتن رویکرهای مختلف در بررسی روایات می‌باشد.
یكی از مثال‌های عالی برای زمینه‌سازی و استراتژی داشتن برای پدیده‌ای در آینده، تمهیدات الهی و استراتژی ابراهیم جهت بعثت خاتم‌الانبیا در مكه است. ابراهیم(ع) پدر ادیان توحیدی است. بنا به وعدة الهی قرار است نبوت و امامت در نسل و ذریه او باشد. از او دو فرزند (اسحاق و اسماعیل) پدید می‌آید اما نبوت در شاخه اسحاقی دنبال می‌شود. یعقوب (اسرائیل) فرزند اسحاق و سپس پیامبران بنی اسرائیل: یوسف، داود، سلیمان، موسی، عیسی(ع). ابراهیم در یك برنامة عجیب، هاجر و اسماعیل را به سرزمین مكه ـ كه بی‌آب و علف است ـ می‌آورد. آنجا كعبه را بنا می‌كند، در حالی كه قبل و بعد از این عمل تا قرون بعدی همچنان بیت‌المقدس قبله است. آنجا دست به دعا بلند و « لسان صدقٍ فی الآخرین» از خدا می‌خواهد. این دعای پر رمز و رازی است: «لسان صدق» در «آخرالزمان!» خداوند كه وعدة استخلاف بندگان صالح را توسط بنی اسرائیل دنبال می‌كرد و آنها را فضیلت‌ها بخشیده بود به علت نافرمانی‌ها و عهدشكنی، عهد خویش را از آنها برمی‌دارد. آخرین پیامبر خدا در این قوم ـ عیسی(ع) ـ احساس كفر در آنها می‌نماید و خداوند از جمله به او وعده می‌دهد كه كافران از بنی‌اسرائیل تا قیامت زبون و زیر دست قرار گیرند. اگر فردای تاریخ را نمی‌دیدیم كار خلیل‌الرحمان در چند قرن قبل عبث و لغو جلوه می‌كرد، اما اینجا آن استراتژی ـ عمارت كعبه و قرار دادن نسل اسماعیل در آنجا ـ كاركرد خود را نشان می‌دهد. نبوت از شاخة اسحاقی‌اش به شاخة اسماعیلی منتقل می‌شود. پس از مدتی طولانی، آخرین پیامبر الهی از نسل او در مكه ظهور می‌كند كه لسان صدق توحید ابراهیمی در آخرین و هویت مستقل دین الهی را برپا كرده، كعبه‌ای كه بنای ابراهیم است را قبله قرار می‌دهد. این نمونه‌ای از برنامه‌ریزی اخذ استراتژی با توجه به علم سابق الهی و سروش غیبی او برای آینده است. جالب اینكه غیر از خلیل خدا و اوصیائش برخی دشمنان نیز با اطلاع از اخبار غیبی در انتظار این بعثت به آنجا كوچ كرده و حوادث بعثت آن نبی را رصد می‌كنند، به‌طوری كه قرآن در چند جا می‌فرماید: «پیامبر را می‌شناسند همانگونه كه بچه‌هاشان را» (2)
رویکرد استراتژی سازی از روایات برای عملیاتی نمودن نهضت زمینه ساز لازمة ممهد بودن نسبت به مهدویت می‌باشد. در حقیقت تمامی پیامبران و اولیاء الهی نیز نسبت به آخرالزمان و زمینه‌سازی مهدویت با رویکرد استراتژیک برخورد نموده اند.
در زیر به برخی رویکردها در بررسی روایات آخرالزمانی اشاره می‌نماییم:





























برای اینکه بتوانیم جایگاه مناطق درگیر در آخرالزمان را ارزیابی نماییم باید روایات پیرامون آن‌ را با رویکرد استرتژیک مورد بررسی قرار دهیم.
منطقه لبنان به عنوان یکی از مناطق درگیر در جغرافیای سیاسی آخرالزمان، نقش مهمی در طول تاریخ نهضت انتظار داشته و دارد. در مقطع آخرالزمان با اوج گیری تقابل ژئوپلیتیکی دو دیدگاه آخرالزمانی یهودی و شیعی، نقش کشورهای مختلف در ارتباط با آن مشخص می‌گردد. در روایات مستند شیعه پیرامون نقش و جایگاه لبنان در تحولات آخرالزمانی، میتوان راهبردها و سیاست‌های چگونگی حرکت نهضت انتظار را استخراج نمود و در راستای زمینه سازی ظهور و مقابله با جریانات مخالف ظهور به کار برد.
در واقع این روایات بعنوان سند استراتژیک و عملیاتی شیعه که قابل استناد و مطمئن می‌باشد، می‌تواند راهبردهای حرکت آخرالزمانی ما را نسبت به منطقه و معادلات منطقه‌ای و جهانی، مشخص نماید.
ضرورت نگاه استراتژیک به منابع دینی، موضوعی می‌باشد که باید در محافل علمی و تحقیقاتی به آن پرداخته شود. در واقع اگر این روایات را بعنوان منابع اطلاعاتی و خبری شیعه از آینده بدانیم، نباید نسبت به آنها منفعل بود، بلکه لازم است با انتظاری پویا و دینامیک، در جهت پیاده نمودن زمینه‌های ظهور حضرت ولی عصر (عج) از آنها استفاده نمود و راهبردهای آخرالزمانی را پیاده نماییم.
جریان مسیحیت صهیونی و یهودیت صهیونی، در حرکتی پیش‌دستانه، با القاء تحریفات یهودی در انگاره‌های آخرالزمانی مسیحیت و یهودیت، اهداف شبکه شیطانی خود را بعنوان پیشگویی‌های آخرالزمانی معرفی نمودند و بسیاری از مسیحیان و یهودیان را برای پیاده نمودن اهداف خود، همراه ساختند.
با روی کار آمدن جریان نومحافظه‌کاران در ایالات متحده، آموزه‌های تحریف شده یهود، سند راهبردی سیاست خارجی و بین‌الملل آنها قرار گرفت و سوق دادن جهان به سمت تحریفات آخرالزمانی یهود، هدف غایی آنها قرار گرفته است. حمایت از رژیم صهیونیستی، تلاش در تشکیل اسرائیل بزرگ، تشکیل کلبة دیجیتالی سلطة جهانی یهود، سلطه بر منابع خاورمیانه، مقابله با اسلام به عنوان اصلی‌ترین رقیب تفکر انحرافی یهود و..... از سیاست‌های راهبردی ایالات متحده با رویکرد آخرالزمانی می‌باشد.
تفاوتی که میان اسلام و غرب وجود دارد، در مستند بودن، صحت و الهی یا شیطانی بودن پیشگویی‌های آنها می‌باشد. تشیع با دارا بودن منابع معتبر، صحیح و الهی، دارای پشتوانة قوی و قابل اتکاء در آینده شناسی و عاقبت شناسی می‌باشد. این موضوع یکی از ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی آخرالزمانی شیعه می‌باشد، که باعث بالا رفتن قدرت اطلاعات استراتژیک آن شده است.
روایات یا اسناد استراتژیک شیعه را، می‌توان از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار داد. در واقع رویکرد ما به روایات می‌تواند از ابعاد مختلف باشد؛ رویکرد استراتژیک، ژئواستراتژیک، ژئوپلیتیک، مکان محور، زمان محور، حادثه محور، شخص محور، عاقبت مدار، تقابل محور، مرحله مدار، قدرت محور، سیاست محور، تمدن مدار، جغرافیا محور، .... رویکردهایی می‌باشد که در بررسی روایات می‌توان اتخاذ نمود و نسبت به آن سیاست گذاری داخلی و خارجی نمود. همین سیاست گذاری را در بینش سیاسی امام مشاهده می‌کنیم که در برخی از روایات به آن اشاره خواهیم نمود. ما در بررسی روایات زیر، رویکرد ژئوپلیتیک را مورد بررسی قرار می‌دهیم.
1ـ رویکرد نشانه گذار 16ـ ...... شخصیت محور. 20ـ ....... ژئوپلیتیک. 2ـ .......... استراتژیک. 3ـ .......... استراتژی سازی. 4ـ .......... یافتن مختصات همه جانبه ظهور. 5 ـ ........ عقیده به بداء، یعنی امکان تغییر در کم و کیف ظهور. 6 ـ ........ زمینه سازی، پیرامون یاری حضرت. 7ـ ....... مقابله با فتنه دشمنان امام . 8ـ ........ فلسفه تارخی به ظهور و آخرالزمان . 9ـ ........... عدم تعجیل و توقیت در ظهور. 10ـ ....... دعائی برای تعجیل در فرج. 11ـ ........ انتظار استراتژیک در مقابل انتظار فردی. 12ـ ........ دستیابی به متد علمی و قابل دفاع جهت برداشت از اخبار آخرالزمان. 13ـ ....... فرهنگ سازی در مردم برای عدم خلط زمینه سازی با تطبیق و توقیت. 14ـ ....... واژه محوری. 15ـ ...... نشانه های تاریخی و علائم زمانمند. (3) 17ـ ...... پدیده محور. 18ـ ..... مکان محور. 19ـ ..... مصداق محور. 21ـ ....... ژئواستراتژیک. 22ـ ..... ژئوکالچر. 23ـ ........ ژئودکترینال. 24ـ ...... ژئوتکنیکال و ژئوتاکتیکال. 25ـ ..... پارادایم شناسی. 26ـ ...... عاقبت مداری. 27ـ ..... حق مداری. 28ـ ....... باطل شناسی، تبیین عملکرد جریان باطل و دشمنان مهدویت. 29ـ ..... .

پی نوشت ها :
 

1 و 2 و 3– قنبریان ، محسن ، رویكرد استراتژیك به اخبار آخرالزمان ( موعود ، ش92 )

ادامه دارد ...